Tachograf cyfrowy - nie taki straszny

Pomimo tego, że tachografy cyfrowe zarówno w Polsce jak i w całej Unii Europejskiej muszą być montowane w nowych pojazdach już dosyć długo, bo od 1 maja 2006 roku, to nadal część kierowców szczególnie z dłuższym stażem obawia się tego urządzenia. W tym miejscu należy podkreślić, że w pojazdach zarejestrowanych przed powyższą datą na terenie jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej w przepisach nie został określony obowiązek wymiany tachografów analogowych na cyfrowe przed określoną datą. Jedynie w sytuacji, kiedy z jakiegoś powodu tachograf analogowy ulegnie uszkodzeniu, które uniemożliwia jego naprawę, a pojazd został zarejestrowany po 1996 roku, to powinien zostać wymieniony na tachograf cyfrowy. W praktyce oznacza to, że jeśli tachograf analogowy jest sprawny, to może być użytkowany do końca okresu eksploatacji pojazdu. Jednakże należy pamiętać, że wraz z upływem czasu starsze pojazdy są wycofywane z użytkowania i liczba samochodów ciężarowych i autobusów z tachografami cyfrowymi będzie się zwiększała z każdym rokiem. Oznacza to, że nawet kierowcy najbardziej przywiązani do tachografu analogowego będą musieli „zapoznać się” z tachografem cyfrowym. W moim przekonaniu nie ma jednak czego się obawiać, a obsługa tachografu cyfrowego jest prostsza niż tachografu analogowego, o czym postaram się przekonać Państwa w tym artykule.

Jak zacząć?

Pierwsza podstawowa różnica pomiędzy „cyfrówką”, a tachografem analogowym to nośnik, na którym zapisywane są dane. Papierowe tarczki zastąpione zostały bowiem specjalnymi kartami chipowymi. Są ich cztery rodzaje, jednak kierowców najbardziej interesuje tylko jedna z nich: to tzw. karta kierowcy (fot. 2). Niestety, aby rozpocząć normalne użytkowanie pojazdu z tachografem cyfrowym - należy taką kartę sobie wyrobić.

Jest to specjalna imienna karta, która jest własnością kierowcy (nawet w przypadku, kiedy jej zakup zostanie sfinansowany przez pracodawcę). Kartę można zamówić po wypełnieniu specjalnego wniosku i załączeniu wymaganych dokumentów (kopia prawa jazdy, zdjęcie kierowcy, kopia dowodu wpłaty) oraz po wniesieniu opłaty w wysokości 184,50 zł w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych – szczegóły na stronie www.tachograf.pwpw.pl. Posiadanie karty kierowcy jest warunkiem koniecznym do pracy w samochodzie z tachografem cyfrowym, a za jej brak grozi wysoka kara grzywny dla kierowcy w wysokości 500 zł. W przypadku, kiedy jednak kierowca wyrobi sobie kartę, a następnie ją utraci (np. kradzież, zagubienie) lub karta ta zostanie uszkodzona - to nie oznacza to automatycznie braku możliwości kontynuowania jazdy. W takiej sytuacji kierowca jest zobowiązany do zgłoszenia wystawcy karty faktu jej utraty lub uszkodzenia w ciągu 7 dni. Ponadto kierowca uprawniony jest do prowadzenia pojazdów z tachografem cyfrowym przez 14 dni. W tym czasie należy wyrobić sobie duplikat karty kierowcy. Przez ten okres kierowca jest obowiązany do wykonywania tzw. wydruków dziennych z urządzenia przed każdym rozpoczęciem i po każdym zakończeniu jazdy w danym dniu. Wydruki te należy w specjalnie wyznaczonym miejscu opisać imieniem i nazwiskiem, numerem prawa jazdy, numerem karty kierowcy i podpisać własnoręcznym podpisem.

Używanie tachografu cyfrowego

Samo użytkowanie tachografu cyfrowego jest bardzo proste. Przed każdym rozpoczęciem pracy należy umieścić swoją kartę kierowcy w specjalnym slocie oznaczonym nr 1 z lewej strony urządzenia (tak jak na fot. 2) – dla pierwszego kierowcy (w przypadku załogi dwuosobowej - drugi kierowca umieszcza swoją kartę w slocie oznaczonym nr 2).

Po włożeniu karty tachograf przez pewien czas odczytuje kartę, a po jej odczytaniu zadaje pytania dotyczące kraju rozpoczęcia jazdy i wpisów manualnych. W przypadku tachografu cyfrowego nie ma bowiem obowiązku wpisywania nazwy miejscowości, w której rozpoczynamy i kończymy pracę, a jedynie z listy wybieramy oznaczenie kraju, w którym obecnie się znajdujemy. Wpis manualny, o który pyta nas tachograf - zastępuje natomiast pole do zapisów ręcznych na wykresówkach. Jeśli więc po wyjęciu karty poprzedniego dnia kierowca odbierał odpoczynek dzienny, nocował w domu i swoją kartę kierowcy miał przy sobie, wtedy należy zaznaczyć wpis odpoczynku od ostatniego wyjęcia karty. Po tych operacjach można już wyruszać w drogę, co jak widać ogranicza nam czynności związane z koniecznością wypełniania danych (imię, nazwisko, data, numer rejestracyjny, stan licznika kilometrów), jakie kierowca miał przy tachografie analogowym. W trakcie dnia pracy należy jedynie pamiętać o używaniu tzw. selektora wyboru aktywności. W tachografie cyfrowym aktywność kierowcy wybiera się specjalnym przyciskiem z cyfrą 1 (przycisk z cyfrą 2 przeznaczony jest dla drugiego kierowcy). W czasie, kiedy pojazd stoi (w trakcie jazdy zawsze ustawiona jest aktywność jazdy) - każde przyciśnięcie przycisku zmienia rodzaj aktywności, której symbol wyświetla się na ekranie. Po zakończeniu pracy w danym dniu należy kartę z tachografu wyjąć (w przypadku, kiedy kierowca nocuje w pojeździe i następnego dnia również będzie go używał - karta może zostać w tachografie w celu rejestracji odpoczynku dziennego).

Rejestracja danych aktywności kierowcy

Należy przy tym podkreślić, że o ile kierowca posiada kartę i nie jest ona uszkodzona, to nie jest wymagane robienie żadnych wydruków przez kierowcę (za wyjątkiem sytuacji, o której powyżej). Wymagane jest jedynie posiadanie przez kierowcę papieru do wykonania wydruku przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli drogowej pojazdu. Wszystkie dane zapisywane są na karcie kierowcy i dodatkowo w pamięci masowej tachografu cyfrowego. Obowiązkiem pracodawcy (przewoźnika) jest natomiast przy wykorzystaniu specjalnych narzędzi (np. specjalny klucz do pobierania danych lub komputer ze specjalnym oprogramowaniem podłączony do tachografu) i tzw. karty przedsiębiorstwa - pobierać dane z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni i dane z pamięci tachografu co najmniej raz na 90 dni. 

Wielu kierowców uważa, że karta kierowcy i używanie tachografu cyfrowego to większe koszty. W praktyce okazuje się jednak, że koszty są mniejsze, gdyż kierowca ponosi jedynie koszt karty kierowcy, która ważna jest zwykle przez okres 5 lat. Natomiast wydruki (a więc i papier) wymagane są jedynie w przypadku kontroli albo uszkodzenia bądź utraty karty kierowcy. W tym samym czasie kierowca używający tachografu analogowego każdego dnia musi używać wykresówek, a przez okres 5 lat zużyje ich znacznie powyżej 1 000 szt., co znacznie przekracza koszty związane z zakupem karty kierowcy.

Należy tylko pamiętać, że karta kierowcy, o ile kierowca ją posiada, jest dokumentem wymaganym przy każdej kontroli, nawet jeśli kierowca aktualnie porusza się pojazdem wyposażonym w tachograf analogowy.

Dlatego, szanowni kierowcy, nie ma się czego obawiać! Kartę kierowcy w dłoń, a raczej do tachografu i w drogę! 

Tachograf cyfrowy VDO Siemens Tachograf cyfrowy Stoneridge

 

Pozostałe artykuły z działu: