Opony, felgi, lato, zima – o co tu chodzi ?

Opony w samochodzie są tak ważne, jak obuwie dla człowieka. Nie mogą być dobrane przypadkowo, a ściśle według określonych parametrów. Podobnie jak zbyt duże, bądź zbyt małe rozmiarowo buty stanowiłyby totalny dyskomfort lub w ogóle niemożliwe byłoby ich użytkowanie, tak niewłaściwie dobrane opony mogą zagrażać bezpieczeństwu jazdy. Ostatnie lata pokazują, że kierowcy coraz chętniej korzystają z dwóch kompletów ogumienia w ciągu roku – opon letnich i zimowych. Czy ma to sens? Z pewnością tak. Warto zauważyć, że w sandałach nie chodzi się po śniegu, zaś w kozakach – latem po plaży – podobnie jest z ogumieniem. W rozmowie z Mariuszem Kożuchowskim, szefem firmy SPEEDGUM, mieszczącym się w Warszawie przy ulicy Jagielska 25/27, zajmującej się od blisko 6 lat profesjonalnym doradztwem, serwisem i montażem felg i ogumienia samochodowego, postaramy się odpowiedzieć na najbardziej nurtujące pytania.

BK: Czym różnią się opony zimowe od opon letnich?

MK: Opony zimowe są bardziej elastyczne ze względu na inny skład mieszanki z której są wykonywane, bieżnik jest wykonany z materiału który zachowuje większą elastyczność w niskich temperaturach, w których opony letnie znacząco twardnieją i tym samym pogarszają się ich właściwości już w temperaturze od 70C i mniej. Widoczne gołym okiem różnice to przede wszystkim kształt bieżnika. Opony zimowe posiadają dużo więcej nacięć, lamelek, zwiększając tym samym liczbę tępych krawędzi i kątów które powodują lepsze „wgryzanie” się w śnieg. Taka różnica polepsza przyczepność oraz zapewnia lepszą motorykę opony.

W oponach zimowych stosowane są szerokie rowki centralne (obwodowe) które odpowiadają za szybkie odprowadzenie błota pośniegowego i wody.

BK: Czy sezonowa wymiana opon ma sens jeśli chodzi o kwestię bezpieczeństwa, czy może jest to jedynie naciąganie kierowców na kolejne koszty.

MK: Obecnie nie wymyślono opony która spisywałaby się bardzo dobrze zarówno w warunkach zimowych (niskie temperatury oraz śliska nawierzchnia) jak i letnich. Opona letnia będzie bardzo dobrze zachowywała się na suchych nawierzchniach i powyżej 100 C, natomiast poniżej 70 C dodatkowo na nawierzchni gdzie leży błoto pośniegowe lub śnieg nie będzie w stanie zapewnić bezpiecznej jazdy a nawet poruszania się po drodze.

Według testów opony letnie w warunkach zimowych, na śniegu powodują wydłużenie drogi hamowania nawet kilkukrotnie. Natomiast w przypadku opon zimowych w warunkach letnich na suchej nawierzchni znacząco spada ich droga hamowania. Dodatkowo dochodzi do tego jeszcze wątek ekonomiczny, gdzie zużycie opon zimowych w sezonie jesień-lato jest dużo większe niż opon letnich.

Jeszcze jest kwestia opon całorocznych które niestety nie załatwiają nam problemu wymiany sezonowej, oczywiście dają one nam pewien kompromis ale uważam że jest on zbyt duży.

W przypadku opon wielosezonowych, droga hamowania jest znacząco dłuższa niż w przypadku opon letnich w sezonie wiosna-lato i opon zimowych w sezonie jesienno-zimowym. Pamiętajmy że w awaryjnych przypadkach, kiedy musimy bardzo szybko wyhamować pojazd często liczy się nawet każde parę centymetrów które mogą uchronić nasze życie lub zdrowie.

Wątek ekonomiczny w przypadku opon wielosezonowych wypada na ich niekorzyść, z trzech powodów: szybsze zużywanie się zarówno latem i zimą, zwiększone zużycie paliwa oraz najdroższe w zakupie.

BK: Zatem opony zmieniamy, jednak czym się kierować przy ich doborze? Czy jedynie należy brać pod uwagę drogie uznane marki?

MK: Przy wyborze opon przede wszystkim należy wybrać takie które będą pasowały do naszego modelu samochodu, rozmiaru i rodzaju felg, czyli należy dostosować podstawowe parametry techniczne (np. szerokość przekroju, profil, indeks prędkości i nośności). Jeżeli wymieniamy opony które były zamontowane przez producenta samochodu to można sczytać z nich parametry i dobrać nowe opony na ich podstawie. Dodatkowo takie informacje powinny znajdować się w instrukcji pojazdu, ewentualnie wypisane w takich miejscach jak: na słupku przy drzwiach po stronie kierowcy, w schowku samochodu, po wewnętrznej stronie klapy do wlewu paliwa.

Przy wyborze opony nie do końca należy opierać się tylko o ww. informacje, ponieważ bardzo istotnym elementem jest dostosowanie opony do naszego stylu jazdy. Sposób prowadzenia pojazdu w dużej mierze determinuje o jakich parametrach powinniśmy wybrać oponę np.:

  • kierowcy z tak zwaną żyłką sportową, lubiący dynamiczną, szybką jazdę, powinni przede wszystkim wybierać opony o wysokiej klasie przyczepności, o bardzo dobrych właściwościach trakcyjnych, z odpowiednim bieżnikiem. Ważnym parametrem będzie indeks prędkości. Tym samym będą to opony relatywnie drogie w stosunku do pozostałych.
  • kierowcy lubiący spokojniejszy styl jazdy, lubiący pokonywać długie trasy, powinni wybierać opony z segmentu turystycznych, odznaczających się cichą pracą, wydłużoną żywotnością bieżnika, zmniejszonym oporem toczenia co za tym idzie mniejszym zużyciem paliwa.
  • kierowcy preferujący na co dzień spokojną jazdę, głównie na krótkich dystansach, czyli takich którzy prowadzą samochody w miejskiej dżungli, sporadycznie korzystający z długich wypraw, mogą sobie pozwolić na większe oszczędności ponieważ raczej nie będą potrzebowali opon o wysokich parametrach technicznych np. takich jak: wysoki indeks prędkości, wysoki współczynnik przyczepności itp.

Przykładowo dla osoby wykorzystującej samochód bardzo sporadycznie o spokojnym stylu jazdy, np. podczas weekendowych zakupów i niedzielnych niedalekich wyjazdów rodzinnych, zakup opony drogiej o wysokich parametrach jest mocno bezzasadne. Taki kierowca może spokojnie dobrać tańsze opony.

Dodatkowo opony należy dobierać do okresu w którym będziemy je używali, jak i w głównej mierze na jakiej nawierzchni będą eksploatowane.

Proces odpowiedniego dobrania opony nie jest taki prosty i tu dobrze jest posiłkować się dużym zasobem wiedzy technicznej, czyli specjalistą który zna bardzo dobrze rynek oponiarski, oraz posiada wysokie doświadczenie w doborze odpowiedniego ogumienia.

BK: Czy mógłby Pan rozszyfrować najważniejsze pojęcia dotyczące opon (np. profil, szerokość oraz inne oznaczenia), a także jak odczytać z opony datę ich produkcji?

MK: Na każdej oponie znajdują się oznaczenia informujące o jej parametrach, tym samym pozwalające na prawidłowe dobranie typu ogumienia do naszego samochodu, stylu naszej jazdy oraz warunków w których będzie eksploatowane.

Rozmiar opony to jeden z ważniejszych parametrów, zapisywany w większości przypadków w formacie np. 205/55 R16

  • 205 - szerokość opony (mm) pomiędzy bocznymi krawędziami,
  • 55 - profil opony, tj. stosunek wysokości do szerokości (wysokość stanowi 55% szerokości),
  • R16 - średnica felgi (cale).

Indeks prędkości i nośności , czyli określenie z jaką prędkością możemy się poruszać na danej oponie, oraz jakie jest maksymalne obciążenie jednej opony w kilogramach, np. 91V

  • 91 - maksymalne obciążenie na jedną oponę może wynieść 615 kg,
  • H - maksymalna prędkość dla opony wynosi 210 km/h.

Data produkcji , znajdująca sie na końcu kodu DOT, np. DOT J3EX 4208

  • DOT - opona spełnia normy amerykańskiego Departamentu Transportu
  • J3EX - opona marki Matador, która była wyprodukowana w fabryce Matador A.S.
  • 4208 - opona wyprodukowana w 42 tygodniu 2008 roku.

Dodatkowe oznaczenia , które są często spotykane to:

Rotation - oznacza oponę kierunkową, która musi być zamontowana zgodnie z kierunkiem na niej oznaczonym

Inside, interior lub side facing inwards - napis ten informuje że opona musi być założona danym oznaczeniem do wewnątrz pojazdu

Outside, exterior, side facing outwards, mount this out side - napis ten informuje że opona musi być założona danym oznaczeniem na zewnątrz pojazdu

Extra Load (XL) - opona o wysokim indeksie nośności, czyli wzmocniona w stosunku do opon standartowych o podobnym rozmiarze

Reinforced (RF) - opona wzmocniona, jak w przypadku Extra Load

M+S - opona przeznaczona na śnieg i błoto, czyli typowe dla opon zimowych, całorocznych i terenowych.

Max Inflation - maksymalne dopuszczalne ciśnienie

Max Load - maksymalne dopuszczalne obciążenie

Fringe Protector (FP), Maximum Flange Shield (MFS), Rim Fringe Protector (RFP), Felgen Ripen (FR) - oznacza ochraniacz felgi

Run Flat, ROF, RFT, SSR, CSR, DSST, EMT, ZP - oznaczenie dla opon dzięki której można kontynuować jazdę pomimo całkowitej utraty ciśnienia.

BK: A co oznacza parametr określający tak zwaną „nośność”? Czy ma on wpływ na bezpieczeństwo jazdy?

MK: Nośność, czyli indeks nośności informuje użytkownika o maksymalnym dopuszczalnym obciążeniu jednej opony (wyrażony w kilogramach) podczas jazdy z prędkością ograniczoną indeksem prędkości. Nie należy stosować opon o niższym indeksie nośności niż zalecany przez producenta. Nośność dotyczy wartości dynamicznej.

Jest to bardzo ważny parametr opony wpływający na bezpieczeństwo jazdy. W przypadku użycia opon o zbyt niskim indeksie nośności, podczas jazdy, hamowania, opony mogą ulec zniszczeniu, tym samym spowodować katastrofalne skutki nieodpowiedniego doboru tego parametru.

BK: Czy warto brać pod uwagę ogumienie używane lub bieżnikowane? Czy takie opony są bezpieczne, a także jak sprawdzić, czy używana opona nie ma naruszonej konstrukcji?

MK: Oczywiście że w niektórych przypadkach warto brać pod uwagę opony używane, bieżnikowane, pamiętając przede wszystkim aby takie ogumienie nie było za stare.

Należy zwrócić uwagę aby opony były nie starsze niż 3-4 lata. Pamiętajmy o tym im starsza opona tym guma twardsza i traci właściwości trakcyjne.

Dodatkowym elementem który trudno stwierdzić jest sposób przechowywania takich używanych opon i w takim momencie należy robić zakupy z pewnego źródła.

Opony bieżnikowane w zupełności są wystarczające do użytkowania w samochodach które głównie poruszają się na co dzień po mieście. Pamiętajmy jednak o tym że bieżnikowanie powinno być wykonane przez doświadczonego wulkanizatora, w przeciwnym wypadku są one poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa jazdy.

Bardzo ważnym elementem przy oponach używanych jest równomiernie zużyty bieżnik, ogumienie takie nie powinno posiadać ubytków gumy, pęknięć oraz wybrzuszeń.

Oględzin i weryfikacji stanu ogumienia powinien dokonywać doświadczony wulkanizator.

BK: A więc udało nam się poznać sporo tajników dotyczących opon. Proszę powiedzieć co z felgami? Czy przekładanie opon z felgi na felgę co sezon ma wpływ na ich żywotność? A może lepiej zaopatrzyć się w drugi komplet felg?

MK: Przekładanie opon z felgi na felgę wpływa przede wszystkim na żywotność ogumienia oraz bezpieczeństwo użytkowania takich opon.

Zdejmowanie i zakładanie opon na felgę powoduje nadwyrężenie i rozciąganie stopy ogumienia, tym samym rozszczelnianie oraz problemy w utrzymaniu poprawnego ciśnienia.

W takiej sytuacji niedopompowana opona zużywa się nierównomiernie, tym samym szybciej należy ją wymienić.

Warto zaopatrzyć się w drugi komplet felg, tym samym posiadać komplet kół na zimę i lato.

Dzięki temu zmiana ogumienia z sezonu letniego na zimowy i na odwrót jest dużo szybsza, prostsza, nie powoduje obniżenia bezpieczeństwa jak w przypadku ww. defektów przy częstym zdejmowaniu i zakładaniu opony na felgę.

BK: Czy felgi mogą być dowolnie stosowane w każdym samochodzie, czy tu także rozróżnia się rozmiary lub inne parametry?

MK: Do każdego samochodu nie można zastosować jednych i tych samych felg.

Tu należy przede wszystkim felgi dobierać pod kątem 4 najważniejszych parametrów: średnica felgi, szerokość felgi, rozstaw szpilek, odsadzenie. Oczywiście należy dobrać odpowiednie felgi pod liczbę otworów montażowych.

W tym momencie mamy pewne ograniczenia, jak np. średnica felgi, gdzie nie wszystkie koła (felga + opona) zmieszczą się do naszego samochodu.

Dobieranie felg wiąże się ściśle z dobraniem odpowiedniego ogumienia do nich.

BK: A czy felgi powinny być nowe, czy używane mogą być również stosowane bezpiecznie?

MK: Zarówno felgi używane jak i nowe mogą być stosowane bezpiecznie. Bezpieczeństwo w tym przypadku związane jest z tym, czy konstrukcja felgi nie została naruszona (pęknięcia, znacząco odkształcona) w sposób powodujący jej znaczne osłabienie.

Bardzo ważnym elementem przy zakupie używanych felg jest ich wyważenie, w momencie kiedy takiej felgi nie można prawidłowo wyważyć to nie należy jej montować w naszym samochodzie. I tu także będzie niezbędna pomoc specjalisty z odpowiednim sprzętem.

BK: No tak, zatem mamy 2 komplety opon, dwa komplety felg, ale jak to wszystko przechowywać w sezonie, w którym dany komplet nie jest używany? Czy dobrym miejscem jest piwnica, a może taras?

MK: Opony oraz felgi należy przechowywać w odpowiednich warunkach i w odpowiedni sposób. Wspomniany tu taras będzie na pewno bardzo złym rozwiązaniem, głównie z przyczyny zmiennych warunków atmosferycznych zimno-ciepło, wilgoć.

Najlepszym pomieszczeniem do przechowalni jest miejsce suche i ciemne, przynajmniej z bardzo małym dostępem światła słonecznego.

Jeżeli pomieszczenie jest ogrzewane, opon nie należy przechowywać bardzo blisko źródła ciepła.

Opony i felgi powinny być przechowywane po uprzednim dokładnym ich umyciu, wyczyszczeniu i osuszeniu, a najlepiej zakonserwowaniu specjalnymi preparatami do tego celu.

Całe koła należy przechowywać na specjalnych stojakach, lub stawiając obok siebie albo wieszając na hakach. Przy tym należy pamiętać o zachowaniu odpowiedniego ciśnienia w przechowywanym ogumieniu na obręczach.

BK: Bardzo dziękujemy za rozmowę.

MK: Dziękuję i po dodatkowe informacje zapraszam na stronę www.speedgum.com.pl

Pozostałe artykuły z działu: